Αν δεν θέλουμε πληθωρισμό, ας ετοιμαστούμε γι’ αυτόν

Του Σπύρου Δημητρέλη

Το να κάνεις προβλέψεις στην οικονομία έχει αποδειχθεί από την ιστορία ότι είναι πολύ παρακινδυνευμένο. Άλλωστε οι επενδυτικές αποφάσεις -και όχι μόνο- βασίζονται σε προβλέψεις. Όσοι επενδυτές προβλέπουν σωστά κερδίζουν -και ενίοτε πλουτίζουν- ενώ πολλοί που επενδύουν και προβλέπουν λανθασμένα, χάνουν. Ενίοτε οδηγούνται και στην οικονομική καταστροφή.

Σύσσωμη η κοινότητα των οικονομικών αναλυτών προβλέπει ότι η άνοδος των τιμών θα είναι ένα παροδικό φαινόμενο. Οι τιμές των πρώτων υλών που ανεβαίνουν, αργά ή γρήγορα -λένε οι προβλέψεις- θα υποχωρήσουν και θα επιστρέψουμε στην κανονικότητα. Οι προβλέψεις των αναλυτών είναι ότι οι ανατιμήσεις από τις διαταραχές που προκάλεσε στην εφοδιαστική αλυσίδα η πανδημία του κορονοϊού θα είναι παροδικές με την αποκλιμάκωση να ξεκινά -σύμφωνα πάντα με τις ίδιες προβλέψεις- εντός του 2022.

Κυριαρχεί μια τάση καθησυχασμού από όλους και για όλους για τον επερχόμενο πληθωρισμό. Θα είναι ο πληθωρισμός ένα πρόσκαιρο και παροδικό φαινόμενο; Κανείς δεν μπορεί να το πει με βεβαιότητα. Διότι, όπως έχει γράψει και ένας μεγάλος οικονομολόγος, “η μοναδική λειτουργία των οικονομικών προβλέψεων είναι το ότι καθιστούν την αστρολογία περισσότερο ευυπόληπτη”.

Προς το παρόν το οικονομικό επιτελείο, βασιζόμενο στις εκτιμήσεις των ειδικών, προσπαθεί να ξορκίσει τον κίνδυνο του πληθωρισμού υποστηρίζοντας επισήμως ότι θα είναι κάτι παροδικό. Πολύ πιθανόν να είναι έτσι. Αν δεν είναι όμως; Το σχέδιο για τον κίνδυνο αυτό έχει ως βασικό χαρακτηριστικό μια έκτακτη επιδοματική πολιτική προκειμένου να μετριασθούν οι άμεσες επιπτώσεις των ανατιμήσεων της ενέργειας στα εισοδήματα των νοικοκυριών. Επιδοτήσεις στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος και φυσικού αερίου και έκτακτες μειώσεις φόρων είναι τα βασικά μέτρα που έχουν ανακοινωθεί. Ο φετινός χειμώνας, από πλευράς κόστους, φαίνεται ότι, ούτως ή άλλως, θα είναι πολύ δύσκολος για τα νοικοκυριά.

Το ερώτημα είναι αν μπορούν να γίνουν και άλλα πράγματα για τον φετινό χειμώνα. Εκτός από το “κράτος πατερούλη” που ασχολείται για να λύσει όλα τα ζητήματα, μπορούν και οι υπόλοιποι οικονομικοί παράγοντες να συμβάλλουν, στο μέτρο των δυνατοτήτων τους, για να αντιμετωπισθούν οι αρνητικές επιπτώσεις των ανατιμήσεων στα εισοδήματα. Μπορούν να γίνουν πολλά. Τηρουμένων βέβαια των αναλογιών σε ένα ζήτημα το οποίο κατά κύριο λόγο είναι εισαγόμενο και αποτέλεσμα των διεθνών εξελίξεων στις αγορές ενέργειας και μεταφορών.

Μαζί με την επιδότηση των λογαριασμών φυσικού αερίου και ηλεκτρικού ρεύματος θα ήταν πολύ χρήσιμη και μια εκστρατεία για τη συμμετοχή όλων, τουλάχιστον τον φετινό χειμώνα, σε μια προσπάθεια εξοικονόμησης ενέργειας. Σίγουρα υπάρχει και ενεργειακή σπατάλη σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Το “μπαίνεις κλακ τον διακόπτη, βγαίνεις κλακ τον διακόπτη”  μπορεί εκτός από κινηματογραφική ατάκα να γίνει και σύνθημα. Μπορεί να μετριασθεί η ενεργειακή σπατάλη με πολλούς τρόπους αρκεί να γίνει κατανοητή η κρισιμότητα της περίστασης. Ίσως η επιδοματική πολιτική για την ενέργεια από μόνη της να μην επαρκεί για να στείλει το μήνυμα της κρισιμότητας.

Στην αγορά έχουν αρχίσει να γίνονται ανατιμήσεις στα τελικά προϊόντα με την επίκληση της αύξησης του ενεργειακού και παραγωγικού κόστους. Οι καταναλωτές, θα ήταν χρήσιμο να ευαισθητοποιηθούν περισσότερο για να χρησιμοποιήσουν το όπλο τους στην αγορά που δεν είναι άλλο από το πώς ξοδεύουν το εισόδημά τους. Σύγκριση τιμών μέχρι… τελικής πτώσεως.

Πολλά μπορούν να γίνουν. Αρκεί να περάσει το σωστό μήνυμα. Το να καθησυχάζουμε μπορεί να είναι χρήσιμο ως ένα σημείο. Δηλαδή να μην δημιουργούνται πληθωριστικές προσδοκίες που με τη σειρά τους θα προκαλέσουν αιτήματα για αυξήσεις μισθών. Έχει αποδειχθεί ότι όταν οι πληθωριστικές προσδοκίες περνούν στο μισθολογικό κόστος, ο πληθωρισμός μονιμοποιείται. Η ιστορία της Αυτόματης Τιμαριθμικής Προσαρμογής της δεκαετίας του ’80 το έχει αποδείξει.

Με λίγα λόγια, για να αποφύγουμε τον πληθωρισμό, μάλλον θα πρέπει να ετοιμαστούμε πιο σοβαρά για αυτόν.

Πηγή άρθρου και φωτογραφίας :

https://www.capital.gr/